Cargo Info Vietnam

English Version

Đường sắt, đường bộ, hàng không: Đi đường nào lợi hơn?

Thứ tư, 16 Tháng 6 2010 09:21

Dưới đây là bài phân tích kinh tế về các loại hình giao thông Chi phí kinh tế để có thể chuyên chở một hành khách bao gồm bốn thành phần: (1) chi phí đầu tư hạ tầng, (2) chi phí vận hành phương tiện, (3) giá trị thời gian của hành khách và (4) các chi phí ngoại tác như gây ô nhiễm, tai nạn...

Hình 1: Chi phí kinh tế của một hành khách vào năm 2030 (USD)

Hình 2: Chi phí kinh tế của máy bay, đường sắt cao tốc và xe khách trên đường bộ cao tốc (USD)

Nguồn: Tính toán của tác giả

Tổng hợp của bốn loại chi phí nêu trên cho từng loại hình giao thông theo hai kịch bản gồm: giá trị thời gian thấp với giả định giá trị thời gian của tất cả hành khách bằng giá trị thời gian của hành khách đi xe khách; giá trị thời gian cao với giả định giá trị thời gian của tất cả hành khách đi lại bằng với giá trị thời gian của hành khách đi máy bay hoặc ôtô cá nhân, tổng hợp chi phí kinh tế cho một hành khách từ Hà Nội đến TP.HCM đối với từng loại phương tiện vận tải vào năm 2030 được trình bày ở hình 1.

Trong tình huống giá trị thời gian thấp, chi phí kinh tế của một hành khách đi đường sắt cao tốc là cao nhất. Nhìn chung nó cao hơn từ 20-50% chi phí kinh tế của các loại hình giao thông khác. Trong tình huống này, chi phí kinh tế của đường bộ cao tốc là thấp nhất. Trong tình huống giá trị thời gian cao, đường hàng không có ưu thế hơn cả.

So sánh chi tiết các cấu phần trong chi phí kinh tế của máy bay, tàu cao tốc và xe khách trên đường bộ cao tốc được minh họa trong hình 2.

Trong tình huống giá trị thời gian thấp, chi phí kinh tế của đường sắt cao tốc gấp đôi chi phí kinh tế của xe khách trên đường bộ cao tốc và gấp 1,5 lần của máy bay. Cho dù chi phí thời gian chiếm 2/3, nhưng chi phí vận hành và đầu tư thấp nên tổng chi phí kinh tế của xe khách rất thấp. Chi phí kinh tế của đường sắt cao tốc rất cao là do chi phí đầu tư quá cao so với các loại hình vận tải còn lại.

Trong tình huống giá trị thời gian cao, xét về góc độ của cả nền kinh tế, đường hàng không là lựa chọn thích hợp hơn cả.

Để giảm chi phí kinh tế cho nền kinh tế, giải pháp cần thiết là xây nâng cấp đường sắt hiện tại và xây dựng đường bộ cao tốc chứ không phải là đường sắt cao tốc.

Tóm lại, đối với các giá trị lượng hóa được, phân tích ở trên cho thấy chi phí kinh tế của đường sắt cao tốc là quá lớn và không thể cạnh tranh được với các loại phương tiện vận tải khác. Sẽ không có nhiều người sử dụng loại hình vận tải chạy chậm và quá đắt này. Tính không khả thi về mặt tài chính và gánh nặng quốc gia là điều có thể nhìn thấy trước.

Ngoài ra, cần lưu ý là bất cứ ai cũng muốn giảm thiểu tình trạng tai nạn giao thông mà nó cướp đi sinh mạng của hơn một vạn người mỗi năm. Tuy nhiên, lập luận rằng đường sắt cao tốc dường như không gây ra tai nạn giao thông, nên nó chính là giải pháp cho vấn đề này là không có cơ sở.

Trên thực tế, phần lớn tai nạn giao thông xảy ra đều liên quan đến xe máy. Trong khi hầu hết người đi xe máy thường đi lại trên những đoạn đường ngắn sẽ không chuyển sang đường sắt cao tốc. Hơn thế, việc không gây tai nạn giao thông của đường sắt cao tốc sẽ chẳng có ý nghĩa gì nếu rất ít người sử dụng nó, trong khi gánh nặng và lãng phí sẽ rất lớn nếu đường sắt cao tốc không được khai thác đúng công suất sau khi đã đầu tư hàng chục tỉ USD.

Về nhóm lợi ích chưa lượng hóa được, De Rus và Gourvish - hai nhà kinh tế giao thông hàng đầu - cũng như nhiều người khác đã và đang ước lượng. Câu trả lời cơ bản đã có.

Đối với tác động kích thích tăng trưởng kinh tế, Gourvish kết luận: “Hầu hết các nghiên cứu chỉ ra rằng sẽ là không đơn giản nếu tin vào các đường sắt mới như những cỗ máy tăng trưởng”. Các kết quả phân tích định lượng cho thấy hệ thống đường sắt cao tốc chỉ tạo thêm 0,25% GDP và 0,11% việc làm cho EU trong 25 năm qua.

De Rus phân tích: “Hiệu quả của đường sắt cao tốc phụ thuộc rất lớn vào nhu cầu trên hành lang vận tải và các điều kiện then chốt như mức độ tắc nghẽn của đường hàng không và đường bộ, năng lực hiện hữu của đường sắt thông thường và tỉ lệ đô thị ở khu vực đường sắt chạy qua”. Sẽ dễ nhìn thấy hiệu quả của đường sắt cao tốc hơn khi nhu cầu vận tải cao và năng lực hiện hữu thấp.

Tuổi trẻ,

Tags:

Đánh dấu ưa thích

Chia sẻ cộng đồng

Gửi email

Bình luận (0) Add Comment

Đăng ký để nhận feed của bình luận này

Viết bình luận